Jesień 2026: -20% na raport PDF z kodem JESIEN2026 — tylko do 30 listopada 2026

Zrozumieć wynik

Co znaczą decybele w wyniku badania słuchu

Decybele na audiogramie i decybele z miernika hałasu to dwie różne skale. Wyjaśniamy, skąd biorą się liczby w wyniku, dlaczego 0 dB nie oznacza ciszy i o ile głośniej jest „20 dB więcej”.

Decybel w jednym akapicie

Decybel nie jest jednostką taką jak metr czy kilogram. To sposób zapisu stosunku dwóch wartości w skali logarytmicznej. Ucho obejmuje ogromny zakres: najgłośniejszy dźwięk, jaki jeszcze znosimy, ma ciśnienie akustyczne mniej więcej milion razy większe niż najcichszy, który słyszymy. Zamiast milionów używa się decybeli — każde 20 dB to dziesięciokrotny wzrost ciśnienia, więc cały ten zakres mieści się w około 120 dB.

Liczba w decybelach zawsze odnosi się do jakiegoś poziomu odniesienia. Właśnie dlatego „dB” na audiogramie i „dB” w aplikacji do mierzenia hałasu to nie to samo — mają inne punkty zerowe.

dB SPL, dB(A) i dB HL — trzy różne skale

SkalaZero skaliGdzie ją spotkasz
dB SPLciśnienie 20 µPa — w przybliżeniu najcichszy ton 1000 Hz, jaki słyszy zdrowe uchofizyczne pomiary dźwięku, dane techniczne słuchawek
dB(A)jak dB SPL, ale z filtrem A, który — podobnie jak ucho — „przycisza” niskie tonypomiary hałasu, przepisy BHP, aplikacje typu sonometr
dB HLprzeciętny próg słyszenia młodych osób ze zdrowym słuchem, osobno dla każdej częstotliwościaudiogram z badania słuchu

Liczby z różnych skal nie dają się wprost porównać. 40 dB na audiogramie i 40 dB(A) zmierzone w pokoju to dwie zupełnie różne informacje: pierwsza mówi o słuchu, druga o otoczeniu.

Dlaczego 0 dB HL to nie cisza

Ucho nie jest jednakowo czułe na wszystkie częstotliwości. Najlepiej słyszy w okolicy 2000–4000 Hz, a niskie i bardzo wysokie tony musi dostać głośniej. Według normy ISO 389-7 zdrowe ucho w polu swobodnym słyszy ton 1000 Hz przy około 2 dB SPL, ton 4000 Hz już przy około −5 dB SPL, a ton 125 Hz dopiero przy około 22 dB SPL [1].

Próg słyszenia zdrowego ucha w dB SPLPróg słyszenia w polu swobodnym wg ISO 389-7: 125 Hz 22 dB SPL, 250 Hz 11, 500 Hz 4, 1 kHz 2, 2 kHz −1, 4 kHz −5, 8 kHz 13 dB SPL.-1001020301252505001k2k4k8k
Próg słyszenia w dB SPL
Ten sam próg w dB HLTen sam próg zapisany w dB HL to linia prosta na poziomie 0 dB HL dla wszystkich częstotliwości.-1001020301252505001k2k4k8k
Ten sam próg w dB HL
Ta sama, przeciętna czułość zdrowego ucha zapisana w dwóch skalach. W dB SPL jest krzywą, w dB HL — linią prostą na zerze. Wartości dB SPL według ISO 389-7 (pole swobodne).

Skala dB HL odejmuje te naturalne różnice: dla każdej częstotliwości zerem jest próg przeciętnego zdrowego ucha [2]. Dzięki temu zdrowy słuch rysuje się na audiogramie jako mniej więcej prosta linia w okolicy zera, a każde odchylenie w dół od razu widać. Wynik −5 dB HL znaczy, że ten ton słychać ciszej niż przeciętnie, a 30 dB HL — że trzeba go było podgłośnić o 30 dB ponad przeciętny próg.

Ile to jest 10 dB więcej

RóżnicaFizycznieW odczuciu
+3 dBdwa razy większa moc dźwiękuledwie zauważalna zmiana
+6 dBdwa razy większe ciśnienie akustycznewyraźnie głośniej
+10 dBok. 3,2 razy większe ciśnieniemniej więcej dwa razy głośniej
+20 dB10 razy większe ciśnieniemniej więcej cztery razy głośniej

Stąd ważna intuicja: próg 40 dB HL nie jest „dwa razy gorszy” od 20 dB HL. Ton musi mieć dziesięciokrotnie większe ciśnienie akustyczne, żeby został usłyszany — zdrowe ucho odebrałoby taki ton jako mniej więcej cztery razy głośniejszy.

Z drugiej strony różnica 5 dB między dwoma badaniami zwykle nic nie znaczy. Audiometr zmienia poziom krokami po 5 dB, a próg zależy też od skupienia, zmęczenia i tego, jak leżą słuchawki.

Głośność wokół nas — punkty odniesienia

Wartości orientacyjne — zależą od odległości od źródła i od otoczenia.
PoziomPrzykład
ok. 20–30 dB(A)szept, szelest liści, cicha sypialnia nocą
ok. 40 dB(A)cichy pokój, biblioteka
ok. 60 dB(A)zwykła rozmowa z odległości metra
ok. 70–80 dB(A)odkurzacz, ruchliwa ulica
ok. 85 dB(A)poziom, przy którym 8 godzin dziennie zaczyna szkodzić słuchowi
ok. 100 dB(A)klub muzyczny, głośny koncert
ok. 120 dB(A)tuż przy głośnikach, syrena z bliska
ok. 130 dB i więcejpróg bólu

Dla hałasu liczy się nie tylko poziom, ale i czas. W pracy pracodawca musi zapewnić ochronniki słuchu od 80 dB(A) uśrednionych na ośmiogodzinną zmianę, a od 85 dB(A) ich noszenie jest obowiązkowe (dyrektywa 2003/10/WE) [3]. Każde 3 dB więcej to dwa razy więcej energii, więc tę samą dawkę co 8 godzin przy 85 dB(A) zbiera się w 4 godziny przy 88 dB(A) i w kwadrans przy 100 dB(A).

Przy słuchaniu muzyki Światowa Organizacja Zdrowia przyjmuje jako bezpieczny tydzień 40 godzin przy 80 dB(A) [4]. Przy 100 dB(A), czyli głośności osiąganej przez wiele słuchawek podkręconych do maksimum, ten tygodniowy limit wyczerpuje się w mniej więcej 25 minut.

Decybele w teście online

Test w przeglądarce podaje decybele względne

Test online nie wie, jak głośno grają Twoje słuchawki — to zależy od ich modelu, głośności ustawionej w systemie i tego, jak przylegają do ucha. Dlatego żaden test bez skalibrowanego sprzętu nie może uczciwie podać wyniku w dB HL ani w dB SPL.

W teście Sprawdź Słuch liczba mówi, o ile głośniej trzeba było odtworzyć dany ton niż ten, który słychać najlepiej — po uwzględnieniu naturalnej różnicy czułości ucha. Niskie i bardzo wysokie tony każdy słyszy gorzej niż średnie (to ta sama krzywa progu, którą pokazuje wykres w dB SPL wyżej), więc wynik pokazuje tylko to, co od tej naturalnej różnicy odbiega. Zerem jest Twój najlepszy wynik w tym teście, a nie przeciętny słuch młodego człowieka. Na przykład 10 dB przy 8000 Hz znaczy, że ten ton trzeba było podgłośnić o 10 dB — w odczuciu mniej więcej dwukrotnie — bardziej, niż wynikałoby z samej naturalnej czułości ucha.

Taka skala ma cenę: test porównuje tony między sobą, więc nie wychwyci słabszego słyszenia jednakowego na wszystkich częstotliwościach. Ma też zaletę — wynik w dużej mierze nie zależy od tego, jak głośno ustawione było urządzenie.

Zakresy wyniku nazywamy słowami: od „bez deficytu słyszalności” do „dużego deficytu słyszalności”. Celowo nie używamy nazw stopni ubytku słuchu — te opisują audiogram w dB HL, a liczby z testu online to inna skala.

Źródła

  1. ISO 389-7:2019 — Akustyka. Poziom odniesienia dla kalibracji audiometrów. Część 7: Próg słyszenia w polu swobodnym i rozproszonym. Te same wartości progu podawało wcześniej ISO 226:2003; wydanie ISO 226:2023 odsyła do ISO 389-7.
  2. ISO 389-1:2017 — Akustyka. Poziom odniesienia dla kalibracji audiometrów.
  3. Dyrektywa 2003/10/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (hałasem).
  4. WHO, ITU (2019). Safe listening devices and systems: a WHO-ITU standard (ITU-T H.870).

Artykuł ma charakter informacyjny. Nie zastępuje porady lekarza ani badania słuchu w gabinecie. Przygotował go zespół Sprawdź Słuch — specjaliści od dźwięku i akustyki, nie lekarze.

Wynik od razu, bez rejestracji

Test przesiewowy zajmie około 5 minut. Wystarczą słuchawki i chwila ciszy.