Jesień 2026: -20% na raport PDF z kodem JESIEN2026 — tylko do 30 listopada 2026

Jak zbadać słuch

Audiometria tonalna — jak wygląda badanie słuchu

Audiometria tonalna to podstawowe badanie słuchu u laryngologa, audiologa i protetyka słuchu. Jest bezbolesne, nie wymaga specjalnego przygotowania i trwa zwykle kilkanaście do kilkudziesięciu minut. Opisujemy, co dzieje się w kabinie i co oznacza wynik, który dostaniesz.

Czym jest audiometria tonalna

To badanie, w którym wyznacza się próg słyszenia — najcichszy poziom, przy którym słychać czysty ton — dla kilku częstotliwości, od niskich do wysokich, osobno dla każdego ucha. Badanie jest subiektywne: wynik zależy od Twoich odpowiedzi, więc wymaga skupienia, ale nie żadnej wiedzy ani wprawy.

Wynik zapisuje się na wykresie — audiogramie — w skali dB HL, czyli względem przeciętnego słuchu młodych, zdrowych osób. To na jego podstawie laryngolog lub audiolog ocenia, czy i jak bardzo słuch jest obniżony, a porównanie dwóch sposobów podawania dźwięku podpowiada, w której części ucha leży problem.

Jak się przygotować

Nie trzeba być na czczo ani odstawiać leków. Warto natomiast:

  • unikać hałasu dzień wcześniej i w dniu badania — głośny koncert, praca w hałasie czy długie słuchanie muzyki potrafią na jakiś czas przytłumić słuch i zaniżyć wynik;
  • powiedzieć o infekcji — katar, przeziębienie albo zatkane ucho też chwilowo pogarszają słyszenie; czasem lepiej przełożyć badanie;
  • zabrać poprzednie wyniki badań słuchu, jeśli je masz — porównanie z wcześniejszym audiogramem bywa cenniejsze niż sam nowy wynik;
  • przygotować listę leków i zanotować, co Cię niepokoi: od kiedy, w którym uchu, czy towarzyszą temu szumy, zawroty głowy albo uczucie zatkania.

Jeśli nosisz aparat słuchowy, na czas badania się go zdejmuje.

Przebieg badania krok po kroku

1. Rozmowa i obejrzenie ucha

Badanie zwykle poprzedza krótki wywiad i otoskopia — obejrzenie przewodu słuchowego i błony bębenkowej. Czop woskowinowy potrafi obniżyć słyszenie, dlatego czasem usuwa się go przed badaniem albo przekłada audiometrię na później.

2. Kabina i słuchawki

Siadasz w wyciszonej kabinie albo w pomieszczeniu o bardzo niskim poziomie hałasu. Zakładasz słuchawki nauszne albo wkładki douszne podłączone do audiometru — urządzenia, które podaje tony o ściśle określonej głośności. Dostajesz przycisk; czasem zamiast niego podnosi się rękę. Zasada jest jedna: daj znać, gdy tylko usłyszysz ton, nawet bardzo cichy.

3. Przewodnictwo powietrzne — każde ucho osobno

Ton trafia do ucha przez słuchawkę, czyli zwykłą drogą: przez przewód słuchowy i ucho środkowe do ślimaka. Badanie zaczyna się zwykle od lepiej słyszącego ucha i tonu 1000 Hz, potem idzie w stronę wyższych tonów, wraca do 1000 Hz, żeby sprawdzić, czy odpowiedzi się powtarzają, i kończy na niskich. Zakres to zwykle od 125 lub 250 do 8000 Hz; wyższe tony bada się osobno — zob. test wysokich częstotliwości.

Przy każdym tonie badający postępuje według prostej reguły [1–3]: po odpowiedzi ścisza ton o 10 dB, a gdy odpowiedzi nie ma — podgłaśnia o 5 dB. Progiem jest najcichszy poziom, przy którym odpowiadasz w co najmniej połowie prób. Dlatego te same tony wracają kilka razy i część z nich będzie ledwo słyszalna — tak ma być.

4. Przewodnictwo kostne

Zamiast słuchawki za uchem, na kości, umieszcza się mały wibrator kostny. Drgania kości czaszki docierają do ślimaka z pominięciem ucha zewnętrznego i środkowego. Bada się zwykle tony od 250 lub 500 do 4000 Hz. Porównanie obu dróg mówi, czy problem leży w przewodzeniu dźwięku, czy w jego odbiorze — szerzej o tym w artykule jak czytać audiogram.

5. Maskowanie, czyli szum w drugim uchu

Głośny ton podany do jednego ucha może przez kości czaszki dotrzeć do drugiego. Żeby lepsze ucho nie „podpowiadało”, badający podaje do niego szum — to maskowanie. Szum bywa zaskakujący, ale wystarczy go ignorować i nadal reagować tylko na ton.

Co jeszcze może się odbyć tego samego dnia

Audiometria tonalna często jest jednym z kilku badań. Lekarz może zlecić także:

  • tympanometrię — do przewodu słuchowego wkłada się na kilka sekund miękką końcówkę, która zmienia ciśnienie i sprawdza ruchomość błony bębenkowej oraz stan ucha środkowego. Nie trzeba niczego odpowiadać. Często razem z nią bada się odruch mięśnia strzemiączkowego — usłyszysz wtedy kilka krótkich, głośniejszych dźwięków;
  • audiometrię słowną — powtarzasz słowa podawane z różną głośnością, a wynik mówi, jaki ich odsetek udało się zrozumieć przy danym poziomie. Pokazuje to, czego tony nie pokażą: jak słuch radzi sobie z mową;
  • badania obiektywne — otoemisje akustyczne czy słuchowe potencjały wywołane (ABR). Nie wymagają odpowiedzi, dlatego wykonuje się je m.in. u noworodków i małych dzieci.

Ile trwa i czy boli

Sama audiometria tonalna trwa zwykle 15–30 minut, z badaniem przewodnictwa kostnego i maskowaniem dłużej niż bez nich. Z wywiadem i omówieniem wyniku cała wizyta zajmuje więcej. Badanie nie boli, choć bywa monotonne i męczy uwagę — jeśli tracisz koncentrację, możesz poprosić o krótką przerwę.

Co dostajesz po badaniu

Wynikiem jest audiogram — wykres progów dla każdego ucha, często z krótkim opisem. Laryngolog lub audiolog omawia go podczas wizyty i decyduje o dalszych krokach. Poproś o wydruk albo kopię: masz prawo do wglądu w swoją dokumentację medyczną i do jej kopii [4], a przy kolejnym badaniu porównanie z poprzednim wykresem pokaże, czy coś się zmienia.

Jak samodzielnie odczytać wykres — osie, symbole O i X, znaki < i > przewodnictwa kostnego — wyjaśniamy w artykule jak czytać audiogram, a co oznaczają liczby w dB HL — w tekście o stopniach ubytku słuchu.

Gdzie zrobić i ile to kosztuje

  • Na NFZ — w poradni laryngologicznej albo audiologicznej, ze skierowaniem. Jak je zdobyć i ile się czeka, opisujemy w artykule badanie słuchu na NFZ.
  • Prywatnie — samo badanie kosztuje zwykle kilkadziesiąt złotych; wizyta u laryngologa, który oceni wynik, to osobny koszt.
  • W gabinecie protetyki słuchu — badanie bywa bezpłatne. Wykonuje je protetyk słuchu, który nie jest lekarzem, a gabinety te zajmują się też doborem i sprzedażą aparatów słuchowych. Z wynikiem warto pójść do laryngologa — to on ustala przyczynę i leczenie.
  • W ramach medycyny pracy — jeśli pracujesz w hałasie, audiometrię robi się w badaniach wstępnych i okresowych na koszt pracodawcy.

Audiometria a test online

Test słuchu w przeglądarce działa na podobnej zasadzie — ton, odpowiedź, próg — ale to nie jest to samo badanie. Różnice są zasadnicze:

Audiometria tonalna w gabinecie a test przesiewowy online.
Audiometria tonalnaTest Sprawdź Słuch
Gdziewyciszona kabinaw domu, w ciszy, jaką uda się zapewnić
Sprzętskalibrowany audiometr i słuchawkiTwoje słuchawki i urządzenie
Skala wynikudB HL — można przypisać stopień ubytku słuchuwzględna: o ile głośniej trzeba było odtworzyć ton niż ten najlepiej słyszany
Uszykażde osobnooba jednocześnie
Przewodnictwo kostne i maskowanietaknie
Kto prowadzilekarz, audiolog, protetyk słuchu lub techniksamodzielnie
Do czego służypodstawa do rozpoznania i leczenia u lekarzaprzesiewowo: czy któreś tony słychać wyraźnie słabiej i czy warto umówić badanie
Czas15–30 minut plus wizytaokoło 5 minut

Test online nie jest badaniem audiometrycznym i go nie zastępuje — wyniku testu nie da się nanieść na audiogram ani przypisać mu stopnia ubytku słuchu. Może za to pomóc zdecydować, czy umówić się na audiometrię, a raport PDF z testu możesz pokazać lekarzowi jako wynik testu przesiewowego, mówiąc wprost, czym był.

Źródła

  1. ISO 8253-1:2010 — Akustyka. Metody badań audiometrycznych. Część 1: Audiometria tonalna w przewodnictwie powietrznym i kostnym.
  2. British Society of Audiology (2018). Recommended Procedure: Pure-tone air-conduction and bone-conduction threshold audiometry with and without masking.
  3. American Speech-Language-Hearing Association (2005). Guidelines for Manual Pure-Tone Threshold Audiometry.
  4. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, art. 23 i 27.

Artykuł ma charakter informacyjny. Nie zastępuje porady lekarza ani badania słuchu w gabinecie. Przygotował go zespół Sprawdź Słuch — specjaliści od dźwięku i akustyki, nie lekarze.

Sprawdź swój słuch w 5 minut

Test przesiewowy w przeglądarce, bez rejestracji. Wystarczą słuchawki i chwila ciszy.